Wat levert het verhandelbaar maken van aandelen concreet op voor een bedrijf?

Glazen pot met gouden munten en groeiende plant op mahonie vergadertafel, met stadssilhouet op de achtergrond.

Het verhandelbaar maken van aandelen levert een bedrijf concreet op dat medewerkers en andere participanten hun belang op een gereguleerde manier kunnen verkopen, zonder dat het bedrijf zelf naar de beurs hoeft. Dit vergroot de aantrekkelijkheid van participatieregelingen aanzienlijk, verbetert de liquiditeitspositie van participanten en versterkt de betrokkenheid van medewerkers bij de onderneming. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over verhandelbare aandelen voor niet-beursgenoteerde bedrijven.

Welke concrete voordelen biedt verhandelbaarheid voor een bedrijf?

Verhandelbaarheid van aandelen biedt een bedrijf drie directe voordelen: het maakt participatieregelingen aantrekkelijker voor medewerkers, het versterkt de loyaliteit en betrokkenheid op de lange termijn, en het geeft het bedrijf toegang tot een breder netwerk van potentiële investeerders via een secundaire markt. Dit alles zonder de complexiteit van een volledige beursnotering.

Wanneer medewerkers weten dat ze hun aandelen op een eerlijke en transparante manier kunnen verkopen, is de kans veel groter dat ze daadwerkelijk participeren. Een participatieregeling zonder exitoptie voelt voor veel mensen als geld dat vastzit. Verhandelbaarheid lost dat knelpunt op en maakt het verschil tussen een regeling die op papier bestaat en een regeling die echt wordt omarmd.

Daarnaast helpt een gereguleerd handelsplatform bij de waardebepaling van aandelen. Transacties die via een officieel platform verlopen, geven inzicht in de marktwaarde van de aandelen. Dat is waardevol voor zowel het bedrijf als de participant, en maakt discussies over waardering een stuk eenvoudiger.

Tot slot versterkt verhandelbaarheid de reputatie van een bedrijf als werkgever. Het signaleert dat de organisatie serieus omgaat met de belangen van haar medewerkers en bereid is te investeren in professionele structuren. Dat telt mee in de strijd om talent.

Hoe werkt een gereguleerd handelsplatform voor niet-beursgenoteerde aandelen?

Een gereguleerd handelsplatform, ook wel een MTF-platform (multilaterale handelsfaciliteit) genoemd, is een officieel erkende omgeving waar vraag en aanbod van financiële instrumenten samenkomen. Kopers en verkopers kunnen orders plaatsen, en het platform zorgt voor de afwikkeling van transacties binnen een wettelijk kader dat wordt bewaakt door toezichthouders zoals de AFM en DNB.

Voor niet-beursgenoteerde aandelen werkt dit in de praktijk als volgt: het bedrijf laat zijn financiële instrumenten noteren op het handelsplatform. Participanten, zoals medewerkers of certificaathouders, kunnen vervolgens aangeven dat ze (een deel van) hun participatie willen verkopen. Geïnteresseerde kopers, dit kunnen andere medewerkers, familieleden of externe investeerders zijn, plaatsen een bod. Het platform matcht vraag en aanbod en zorgt voor een correcte en veilige transactie.

Het grote verschil met onderlinge overdrachten of informele regelingen is de transparantie en de juridische zekerheid. Op een MTF-platform worden alle transacties geregistreerd, is de prijsvorming inzichtelijk en is de settlement gewaarborgd. Dat geeft alle betrokken partijen vertrouwen.

Wat is het verschil tussen verhandelbare en niet-verhandelbare participaties?

Het kernverschil is liquiditeit. Bij een verhandelbare participatie kan de houder zijn belang op een geregeld moment verkopen via een secundaire markt. Bij een niet-verhandelbare participatie zit de participant vast aan zijn belang totdat het bedrijf zelf een exitmoment organiseert, zoals een verkoop of fusie, of totdat de regeling afloopt.

Niet-verhandelbare participaties zijn in Nederland nog steeds de norm bij veel bedrijven. Medewerkers ontvangen aandelen of certificaten, maar kunnen daar in de praktijk niets mee doen zolang het bedrijf niet verkocht wordt. Dat maakt de regeling op papier aantrekkelijk, maar in de praktijk weinig flexibel.

Verhandelbare participaties geven de participant regie. Hij of zij kan beslissen wanneer het moment rijp is om (een deel van) het belang te verzilveren, afhankelijk van persoonlijke omstandigheden. Dat maakt de regeling niet alleen aantrekkelijker, maar ook eerlijker. De participant loopt minder risico en heeft meer controle over zijn eigen financiële situatie.

Voor het bedrijf betekent verhandelbaarheid ook dat er een duidelijker beeld ontstaat van de marktwaarde van de aandelen, omdat transacties op een platform plaatsvinden waar vraag en aanbod de prijs bepalen.

Welke bedrijven komen in aanmerking voor verhandelbare aandelen?

Niet-beursgenoteerde ondernemingen en fondsen met minimaal vijf miljoen euro aan financiële instrumenten komen in aanmerking voor een gereguleerd handelsplatform. Dit geldt zowel voor grote organisaties als voor middelgrote bedrijven die een professionele structuur willen opzetten voor hun participatieregelingen.

In de praktijk gaat het om bedrijven die al een participatieregeling hebben of er een willen opzetten, en die de volgende stap willen zetten door die regeling ook verhandelbaar te maken. Denk aan familiebedrijven die medewerkers willen laten meedelen in de groei, maar geen beursnotering ambiëren. Of aan fondsen die hun participanten meer flexibiliteit willen bieden.

Sectoren die hier vaak gebruik van maken, zijn onder andere de financiële sector, de bouwsector, zakelijke dienstverlening en de zorgsector. Wat deze bedrijven gemeen hebben, is de wens om medewerkersbetrokkenheid te vergroten zonder de administratieve last van een beursnotering te accepteren.

Ook bedrijven die op termijn een beursgang overwegen, kunnen een MTF-platform gebruiken als tussenstap. Het platform biedt een gestructureerde omgeving om ervaring op te doen met gereguleerde handel, voordat de stap naar een volledige beursnotering wordt gezet.

Wat zijn de fiscale gevolgen van verhandelbare medewerkersaandelen?

De fiscale behandeling van medewerkersaandelen in Nederland is complex. Medewerkers kunnen in bepaalde situaties al worden belast op het moment dat ze aandelen ontvangen of op het moment dat de waarde stijgt, ook als ze die aandelen nog niet hebben verkocht. Verhandelbaarheid verandert de fiscale situatie niet automatisch, maar biedt wel meer mogelijkheden om de timing van belastingheffing te beïnvloeden.

Een van de praktische voordelen van verhandelbare aandelen is dat de waardebepaling transparanter wordt. Op een gereguleerd platform komen transacties tot stand op basis van vraag en aanbod, wat een objectieve marktwaarde oplevert. Dat is ook voor de Belastingdienst een duidelijker uitgangspunt dan een intern vastgestelde waarde.

Tegelijkertijd is het belangrijk dat bedrijven en participanten zich goed laten adviseren over de fiscale structuur van hun regeling. De keuze voor aandelen, certificaten of obligaties heeft elk zijn eigen fiscale consequenties. Een goede regeling houdt daar vanaf het begin rekening mee, zodat participanten niet voor verrassingen komen te staan.

Het is verstandig om bij de opzet van een participatieregeling altijd een fiscalist te betrekken die ervaring heeft met medewerkersparticipatie. Zo wordt de regeling niet alleen aantrekkelijk, maar ook fiscaal verantwoord ingericht.

Hoe start een bedrijf met het verhandelbaar maken van aandelen?

Een bedrijf start met het verhandelbaar maken van aandelen door eerst de bestaande of gewenste participatiestructuur in kaart te brengen. Daarna wordt bepaald welke financiële instrumenten worden aangeboden, wie de doelgroep van participanten is en hoe de handelsmomenten worden georganiseerd. Vervolgens wordt de regeling genoteerd op een gereguleerd handelsplatform.

De stappen in de praktijk zien er doorgaans zo uit:

  1. Inventarisatie: Breng in kaart welke participatieregeling al bestaat of gewenst is, en welke financiële instrumenten daarbij horen.
  2. Structuurkeuze: Bepaal of de regeling via aandelen, certificaten of obligaties wordt vormgegeven, en welke fiscale en juridische structuur daarbij past.
  3. Notering: Laat de financiële instrumenten noteren op een MTF-platform, zodat ze officieel verhandelbaar worden.
  4. Communicatie: Informeer participanten over de werking van het platform, hoe ze orders kunnen plaatsen en wat de spelregels zijn.
  5. Beheer: Zorg voor doorlopend operationeel beheer van de regeling, inclusief administratie, rapportage en settlement van transacties.

Het is daarbij belangrijk om te kiezen voor een partij die het volledige beheer op zich kan nemen, van opzet tot uitvoering. Zo behoudt het bedrijf overzicht en hoeft het zelf niet te investeren in complexe administratieve processen.

Hoe Captin helpt met het verhandelbaar maken van aandelen

Wij zijn de enige partij in Nederland die participatiebeheer combineert met een volledig gereguleerd handelsplatform binnen één geïntegreerd systeem. Dat maakt ons uniek en biedt bedrijven een complete oplossing, van de opzet van de participatieregeling tot en met de uitvoering van transacties op de secundaire markt.

Wat wij concreet bieden:

  • Notering van financiële instrumenten op ons MTF handelsplatform, de oudste multilaterale handelsfaciliteit van Nederland
  • Volledig operationeel beheer van de participatieregeling, inclusief administratie en rapportage
  • Transparante prijsvorming via gereguleerde handel, onder toezicht van de AFM en DNB
  • Ondersteuning bij de structuurkeuze en communicatie richting participanten
  • Een professioneel alternatief voor een volledige beursnotering, ook geschikt als opstap richting een beursgang

Wij werken met organisaties vanaf vijf miljoen euro aan financiële instrumenten en hebben ruime ervaring met uiteenlopende sectoren en bedrijfsgroottes. Meer weten over wat wij voor uw organisatie kunnen betekenen? Bekijk ons volledige aanbod of neem direct contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.

Veelgestelde vragen

Kunnen medewerkers te allen tijde hun aandelen verkopen op een MTF-platform, of zijn er vaste handelsmomenten?

Dat hangt af van hoe de participatieregeling is ingericht. Veel bedrijven kiezen voor periodieke handelsmomenten, bijvoorbeeld één of meerdere keren per jaar, om de handel gecontroleerd en overzichtelijk te houden. Dit geeft het bedrijf de mogelijkheid om de kring van kopers en verkopers te beheersen en voorkomt dat de aandeelhoudersstructuur ongewenst versnipperd raakt. De exacte handelsfrequentie wordt bij de opzet van de regeling vastgelegd en gecommuniceerd aan alle participanten.

Wat gebeurt er als er geen koper is voor mijn aandelen op het handelsplatform?

Op een secundaire markt is het mogelijk dat vraag en aanbod niet altijd direct op elkaar aansluiten. Als er geen koper is voor uw aandelen op een bepaald handelsmoment, blijft uw verkooporder openstaan totdat een geïnteresseerde koper zich aandient. Sommige bedrijven kiezen er daarom voor om een liquiditeitsvoorziening in te bouwen, bijvoorbeeld via een terugkoopregeling door het bedrijf zelf of via een aangewezen marktmaker. Het is verstandig om bij de opzet van de regeling hierover duidelijke afspraken te maken, zodat participanten weten waar ze aan toe zijn.

Verliest een bedrijf controle over zijn aandeelhoudersstructuur als aandelen verhandelbaar worden?

Niet per se, want de mate van controle hangt sterk af van de gekozen structuur en de voorwaarden die worden vastgelegd in de participatieregeling. Bedrijven kunnen bijvoorbeeld bepalen wie er mag kopen, zoals alleen medewerkers of een vooraf goedgekeurde groep investeerders, en kunnen een goedkeuringsrecht inbouwen voor nieuwe aandeelhouders. Ook via een STAK-structuur (Stichting Administratiekantoor) kunnen certificaten verhandelbaar worden gemaakt terwijl de stemrechten bij het bedrijf blijven. Een goede juridische structurering vooraf biedt dus volop mogelijkheden om controle te behouden.

Wat is het minimale aantal medewerkers of participanten dat nodig is om een MTF-platform zinvol te gebruiken?

Er is geen wettelijk vastgesteld minimaal aantal participanten, maar in de praktijk is een MTF-platform het meest zinvol wanneer er voldoende vraag en aanbod aanwezig is om transacties tot stand te laten komen. De minimumdrempel van vijf miljoen euro aan financiële instrumenten is daarbij een belangrijkere maatstaf dan het aantal participanten. Bedrijven met een kleinere groep participanten kunnen alsnog gebruik maken van het platform, zeker als ook externe investeerders of familieleden van medewerkers als potentiële kopers worden toegelaten.

Hoe wordt de aandelenprijs op een MTF-platform bepaald, en wie stelt die vast?

Op een gereguleerd MTF-platform wordt de prijs bepaald door vraag en aanbod: verkopers plaatsen een vraagprijs en kopers een biedprijs, waarna het platform de beste match maakt. Dit zorgt voor een objectieve en marktconforme waardering, die transparanter is dan een intern vastgestelde prijs op basis van een formule of boekwaarde. Voor niet-beursgenoteerde bedrijven is dit een groot voordeel, omdat het discussies over waardering objectiveert en ook richting de Belastingdienst een verdedigbaar uitgangspunt biedt.

Wat zijn de meest voorkomende fouten bij het opzetten van een verhandelbare participatieregeling?

Een veelgemaakte fout is dat bedrijven de communicatie naar participanten onderschatten: medewerkers begrijpen niet altijd hoe het platform werkt, wat hun rechten zijn of wanneer ze kunnen handelen, waardoor de regeling weinig wordt benut. Daarnaast kiezen sommige bedrijven een juridische of fiscale structuur zonder voldoende vooruit te denken over de praktische uitvoerbaarheid op de lange termijn. Tot slot wordt het doorlopend operationeel beheer, zoals administratie, settlement en rapportage, regelmatig onderschat. Het inschakelen van een gespecialiseerde partij die de volledige uitvoering op zich neemt, voorkomt deze valkuilen.

Is een verhandelbare participatieregeling ook geschikt voor bedrijven die op termijn naar de beurs willen?

Ja, sterker nog: een MTF-platform kan fungeren als een waardevolle tussenstap richting een beursnotering. Bedrijven doen ervaring op met gereguleerde handel, transparante prijsvorming en de bijbehorende administratieve processen, zonder meteen de volledige verplichtingen van een beursgenoteerde onderneming te hoeven dragen. Bovendien bouwt het bedrijf een track record op van gereguleerde transacties en een bredere kring van aandeelhouders, wat het proces richting een eventuele beursgang kan vereenvoudigen en versnellen.

Investeer foto

Betrek en beloon je medewerkers

Met een participatieregeling doen medewerkers echt mee. Wij helpen om de focus van korte termijn met persoonlijke targets te verschuiven naar de lange termijn met duurzame groei en een gedeeld belang. Wij laten graag zien hoe dit leidt tot betrokken medewerkers en positieve bedrijfsprestaties.

Meer over medewerkersparticipatieMeer over medewerkersparticipatie